|
قالی قشقائی نماینده ی سرگذشت فلسفه وهنر ایرانیهاست. طراحان آن سالها فشارهای گرسنگی رنج و زحمت را تحمل کرده و تجربه آموخته اند این طراحان نقاش طبیعت نیستند بلکه نقاش احساس خویشتن ازرویدادهای طبیعی می باشند.
قالی بافان قشقائی به شکل هندسی دلبستگی چندانی ندارد از ردیف گوشه کنگره و زیگزاگ گریزان و به پیچ و خم های کمانی و به ریزه کاری های هنری و به شاخه هایی که از جایی سر بر آورده و در گوشه-ای مخفی شده اند می اندیشند.
گل های ترمه را همچون ترمه بافان در زمینه های رنگین کمان می-پاشند. آنها گاه نشانه شجاعت خود یعنی شیر را به هر صورت درقالیها می بافند و یا به شکل آهوان زیبایی های طبیعت را در یک تابلو مجسم می سازند.
قالی قشقائی رقیب و نظیر ندارد. زیبایی نقش ها و خوش آیندی طرح ها ظرافت گره ها چشم گیری و پایداری رنگها بیش از همه حالت خیال انگیزو مرموزقالی قشقائی آن را صدر نشین فرش جهان نموده. در اواخر قرن گذشته که صدور قالی ایران به اروپا فراوان شد رنگ های صنعتی جای خود را به رنگ های طبیعی داد و مواد نا مرغوب به کار گرفته شد طرح ها کم کم اصالت خود را از دست دادند اما بر اثر شکستی که باعث رکود بازار گردید متوجه شدند که باید به اصالت بیندیشند و همانند گذشته که کارگاه خود را با چهار میخ چوبی ساده و دو چوب بلند که تارها را برآن می کشیدند و با پشم اصیل و رنگ طبیعی با میلیونها گره ریز و ظریف از دست هنرمندان قدیمی گذشته های دور را تکرار می کنند.
قالی قشقائی بنابر نوشته آقای محمد بهمن بیگی در کتاب ((ایل من بخارای من)) صفحه 207 ((بافته هایشان تشنه ترین چشم ها را سیراب می کرد و به خسته ترین تن ها جان تازه می بخشید. گلیم بافان نگار گر ایل به بهارها و باغ ها درس خرمی و شادابی و ریگ آمیزی داده بودند گوئی خورشید جنوب به جنگل شمال تابیده بود. بهار اسفند گرمسیر و اردیبهشت سردسیر را به هم آمیخته بودند.با سر انگشت هنر سرگذشت مبهم و غبارآلود ایل را بر صفحه پشمین و رنگشین فرش نگاشته و به مطالعه و تماشا گذاشته بودند.
قالی های قشقایی در هر طایفه طرحها و نقشهای متفاوت دارد.مثلا نقش ماهی د ر هم و ناظم و کرمانی بیشتر در طایفه کشکولی بافته میشود.طرحهایبلو و عرب چرپانلو و ابوالوردی هر کدام متعلق به طایفه ای جداگانه است.
امروزه در موزه های بزرگ دنیا فرشهای قشقایی با رنگهای ثابت وطبیعی خودنمایی میکنند.جلوه وجلای قالیهای ما بستگی به رنگ آمیزی آنها داشته وهمچون رنگهای مصنوعی که طرح تند و زننده دارند نمیباشند.
نقشهای قالی قشقایی گویای اصالت آنها و موطن و زادگاه اولیه و گذشته مردمانی است که روزی از آن دیار کوچ کرده اند.
در هر حال هنرهای دستی ما که سابقه طولانی را پشت سر گذاشته بود میرفت که رشته های پیوند با گذشته را قطع و جنبه دیگری به خود بگیرد.رکود این هنرها که علاوه بر بازدهی مادی و معنوی امرار معاش عشایر بود موجب مهاجرت به سوی شهرها که خود مشکل بزرگی است گشت.
qashqaie1.mihanblog.com
|
