|
کشورایران چهارونیم قرن تحت تسلط ترک ومغول بوده ،دراین گیروداردستانچی آمدند و رفتند و عده ای هم در این کشور سکنی گزیدند وبه عنوان ایرانی باآداب ورسوم وسنن وفرهنگ ما مانوس و عجین شدند .این تحولات وتغییرات مسایل سیاسی، اجتمایی ومذهبی و فرهنگی گروهها را به هم زده و برای شناخت و کاوش در خصوصیات آنان مشکلاتی بوجود آورده.آنچه مسلم است ایل قشقایی با همین تعداد وطوایف یکباره به خطه فارس وارد نشدند.
بلکه درزمانهای مختلف وازمکانهای گوناگون ،دستجاتی بزرگ وکوچک ،آرام آرام به سمت فارس کوچیده یاکوچانده شده است.وپس از سالها اسکان درنواحی مختلف فارس بنا بر خواست حکومت مرکزی زیر سلطه یک خان یا رئیس ایل درآمده.وباگذشت زمان از لحاظ قدرت نظامی بقدری رشدنمودندکه موجب رعب ووحشت حکومت مرکزی شده ومجداد طی سالهای طولانی به طرق سیاسی یانظامی آنقدرازقدرت ِآنهاکاستندکه به مرور زمان تحلیل رفته یاضعیف شدندتاجائیکه امروز ازایل بزرگ قشقائی که روزی مردانش همچون جنگجویان ززابستان درعرصه تاریخ و میادین نبردمی درخشیدندوایلخانی آنان راپادشاه بی تاج وتخت می نامیدند،جزتعدادی سیه چادرهای پراکنده ویا در گوشه وکنار روستاهاخزیده،چیزی باقی نمانده است.
این مهم نیست که ایل ماازکجاآمده وبازمانده کدام گروه یانژاد هستند،مهم این است که طی سالهای متمادی چه نقشی درکشورداشتند؟عرق ملیت و وطن دوستی قشقائیهادرتاریخ ایران بمنصمه ظهور رسیده وبارها ثابت کرده اند که این نژاد پاک آریا ،مرزدارانی همیشه سرافراز برای کشوروشیعه مسلکانی معتقد برای دین مبین اسلام بوده اند.برطبق تحقیقات دیویدمرسدن برای اولین بارنام قشقایی از فامیل شخصی بنام جانی آقا ازصاحب منصبان شاه عباس گرفته شده که وی از جانب شاه عباس به حکومت قبایل فارس مامور میشود .در زمان زندیه از قدرت محلی این ایل به علت اشتغال سران ایل درپست های مملکتی کاسته شد.امابار دیگردرزمان قاجاریه که پایتخت به تهران منتقل گردید، قشقائیها یک جناح قدرتمند تشکیل داده و خودمختاری پیشه کردندوبراهمیت خود افزودند.چنانکه تعدادی از طوایف مختلف از شمال وغرب ایران که درفارس متفرق بودند به آنها پیوستند.نظیرطایفه ابیوردی از ابیوردخراسان، آردکپان ازبختباری ورحیمی ازایل افشار کرمان وفیلی وجامه بزرگی از لر ،لک.
درآن زمان علاوه برقشقائیها وایلات ترک زبان، خمسه وچندایل ترک زبان مانندخلج درقنقری (بوانات فعلی)بودند که رئیس ایل خلج میرزاقاسم خان بود.دراوایل قرن نوزدهم بادخترجانی خان ایلخانی وقت ایل قشقایی ازدواج کرد وبین این دو ایل رابطه صمیمانه برقرار گشت.اماایل خمسه که به محمد علی خان قوام الملک ،نوه حاج ابراهیم کلانترسپرده شده بود،قدرتی دربرابرقشقائیها و رقیبی سرسخت برای ایلخانی قشقایی گردید.کم کم ایل قشقایی برقدرت خود افزود و در راس هر طایفه کلانتری گمارده شد ومجموعه حکومت ایل بدست ایلخانی ونایب او ایل بیگی افتاد.
شیل درمورد ایل قشقایی مینویسد "عده آنها 30 تا40 هزارچادرکه شاخه مهم این ایل طایفه عمله که 3300 چادر داشتندو ریاست آنهابا شخص ایلخانی وسردسیرآنها دراصفهان وچند گروه آنها همسایه بختیاری هابودند".زبان مردم قشقایی ترکی است ،اما بعلت اختلاط طولانی با زبانهای شهری و روستایی لغات فارسی جای کلمات ترکی را گرفته .مثلا کلمه عید رابجای بایرام وسخت رابجای چتن و...بکارمی برند گذشته ایل قشقایی را از دیدگاه محققان ومردم شناسان طبق نوشته های آقای دکتر سیروس پرهام بررسی میکنم:گرهارد دوفر معتقد است که از اوایل قرن هفتم مسیحی، ترکان به دو گروه خاوری وباختری تقسیم شدند .مغولستان تا کوه های اورال زیر سلطه ترکان خاوری قرار گرفت.ازکوه های آلتایی تا تاشکند در قلمروباختری ها بود.اگرترکان قشقایی را از باختری ها قبول کنیم باید بعد از تاریخ تقسیم شدن آنها ازآذربایجان به فارس کوچ کرده باشند.
پی یراوبرلینگ می نویسد "قشقایی ها جز ترکهایی هستندکه درسده ششم هجری، درپی هجوم غزنویان وسلجوقیان، همراه با مهاجرت بزرگ قبایل ترک از قسمتهای شمال وآسیا به خاورمیانه وایران آمده اند ".بعضی هاکاشغر را موطن اصلی قشقایی ها می پندارند، چون درتاریخ مسعودی ذکرشده همراه سعدبن زنگی20هزارنفراز کاشغر به فارس آمدندکه کلمه کاشغری به قشقایی تبدیل شده.
شاه عباس صفوی هم ایلاتی راکه مورداعتماد نبوده از سر حدات خود کوچانیده وبه جاهای مختلف تبعیدنموده، از جمله فوجی ازایل افشار را به کازرون فارس مهاجرت داده است.مینورسکی می نویسد درعهد صفویه عده زیادی ازعشایرترک وعشایرگرجی به سرزمین بختیاری ها تبعید شدند. شاید علت تبعید آنان عدم سازگاری با شاهان و یا حس جنگجویی وتندخویی آنان بوده است.آن لمتون درتاریخ ایلات ایران مینویسد "ایلات درزمان شاه سلطان حسین دو فرقه بودند،یکی ایران الاصلها و دیگر بیرونیها.گروه اول شامل لرها که عبارت بودند از فیلی ها ، لک ها، زندها، بختیاری ها، ممسنی ها وعشایرخراسان مثل افشارها وگرایی پها.گروه دوم بیرونی ها مثل:اعراب، قاجار، و بعضی کردها".باتوجه به طوایف موجود درایل قشقایی که اغلب ازگروه اول می باشند، ایرانی الاصل بودن آنها محرز و مسلم است.
qashqaie1.mihanblog.com
|
